🐺 De wolf die geen wolf meer is (maar het ook niet vergeten is)
De Saarlooswolfhond is het enige Nederlandse ras dat rechtstreeks afstamt van een wolf. In de jaren ’30 kruiste Leendert Saarloos een Duitse Herder reu met een Europese wolvin, in de hoop een sterkere, natuurlijkere werkhond te creëren. Wat hij kreeg was het tegenovergestelde: een hond die te voorzichtig was om politiewerk te doen, te onafhankelijk om blindelings te gehoorzamen, en te schuw om op commando in actie te komen. Een mislukt experiment, zou je zeggen. Maar voor de juiste eigenaar is het resultaat iets buitengewoons: een hond die niet gedomesticeerd aanvoelt, die je vertrouwen moet verdienen in plaats van het automatisch te krijgen, en die je vervolgens een loyaliteit geeft die je nergens anders vindt.
Half hond, half wild: een karakter dat je moet verdienen
De Saarlooswolfhond is geen hond in de gebruikelijke zin van het woord. Hij gehoorzaamt niet omdat je het vraagt. Hij blaft niet als er iemand aan de deur staat. Hij apporteert niet, waakt niet en doet geen trucjes op commando. Wat hij wél doet: hij observeert. Hij voelt je stemming aan. Hij kiest zelf wanneer hij naar je toe komt. En als hij komt, is dat oprecht. Geen ‘will to please’, maar een authentieke keuze om bij jou te zijn.
Naar zijn eigen mensen is de Saarlooswolfhond van een ongelooflijke aanhankelijkheid. Hij wil bij zijn roedel zijn, altijd. Naar vreemden is hij terughoudend tot afwijzend. Niet agressief, dat zit niet in het ras, maar achterdochtig. Een onbekende die een Saarlooswolfhond wil aaien, krijgt een hond die achteruitwijkt. Dat is geen defect. Dat is zijn natuur.
Vlucht boven gevecht
Hier zit het fundamentele verschil met elke andere herdershond. Een Duitse Herder of Rottweiler die gevaar detecteert, gaat ertussen staan. Een Saarlooswolfhond die gevaar detecteert, vertrekt. Zijn instinct is vluchten, niet aanvallen. Dat maakt hem volkomen ongeschikt als waakhond, politiehond of bewaker. Het was precies de eigenschap die Saarloos’ oorspronkelijke plan deed mislukken, maar het is ook de eigenschap die hem zo veilig maakt: er zit geen greintje agressie in dit ras.
De roedel is alles
De Saarlooswolfhond leeft in familieverband, net als een wolf. Zijn gezin is zijn roedel, en buiten die roedel voelt hij zich onveilig. Alleen-zijn is voor hem niet onprettig maar bedreigend. Een Saarlooswolfhond die structureel alleen wordt gelaten, ontwikkelt ernstige stresssymptomen en kan het huis slopen. Dit ras is ongeschikt voor iemand die fulltime buitenshuis werkt zonder opvang. Het is ook ongeschikt als kennelhond. Hij hoort bij zijn mensen, punt.
Een tweede hond wordt sterk aanbevolen. Niet voor de gezelligheid, maar voor zijn mentale welzijn. Een Saarlooswolfhond met een maatje is een stabielere, rustigere hond. Let wel op de combinatie: twee dominante reuen of twee dominante teven in één huis is vragen om problemen.
De Saarlooswolfhond in Cijfers
Opvoeding: vergeet alles wat je weet over honden trainen
De standaardaanpak van hondentraining werkt niet bij de Saarlooswolfhond. ‘Zit’, ‘af’, ‘hier’: hij kent de commando’s, hij begrijpt wat je wilt, maar hij beslist zelf of hij meedoet. Dat is geen ongehoorzaamheid in de traditionele zin. Het is een wolf-eigenschap: hij beoordeelt elke situatie zelf en handelt naar eigen inzicht. Als hij het nut niet inziet, doet hij het niet.
Dat betekent niet dat training zinloos is. Het betekent dat je anders moet denken. Niet ‘hoe krijg ik hem zover dat hij dit doet?’, maar ‘hoe maak ik dat hij dit zelf wil?’ Korte sessies, veel afwisseling, positieve bekrachtiging en, het allerbelangrijkste: respect voor zijn tempo. Forceren leidt tot een hond die dichtslaat en het vertrouwen in je verliest.
Socialisatie: de eerste twee jaar
Bij de meeste rassen is socialisatie belangrijk in de eerste zestien weken. Bij de Saarlooswolfhond is het een project van twee jaar. Zijn natuurlijke terughoudendheid naar alles wat nieuw is, maakt dat je elk nieuw ding, elke nieuwe persoon, elk nieuw geluid op zijn tempo moet introduceren. Forceer je hem, dan bevestig je zijn angst. Geef je hem de tijd, dan bouw je vertrouwen op.
De rasvereniging NVSWH adviseert: ga naar een clubdag, loop mee met een wandeling, ontmoet andere eigenaren en hun honden. Dat vertelt je meer dan welk artikel ook. En stel jezelf daarna de eerlijke vraag: ben ik geduldig genoeg voor dit ras?
Het jachtinstinct: de onzichtbare grens
De Saarlooswolfhond is een jager. Konijnen, hazen, schapen, katten: als het beweegt en het is kleiner dan hij, is het potentieel prooi. Dit is niet te trainen, alleen te managen. In gebieden met wild of vee moet hij aangelijnd zijn. Altijd. Een Saarlooswolfhond die op jacht is, komt niet terug op je commando. Dat is geen koppigheid, dat is instinct dat sterker is dan elke training.
Kosten: bescheiden in onderhoud, exclusief in aanschaf
De Saarlooswolfhond is een onderhoudsarme hond. Zijn vacht is zelfreinigend, hij heeft geen trimmer nodig en zijn voerkosten zijn gemiddeld. Het exclusieve zit in de aanschaf: de populatie is klein, de wachtlijsten zijn lang en de rasvereniging bepaalt mede welke combinaties er worden gemaakt.
| Kostenpost | Per maand | Toelichting |
|---|---|---|
| Voeding (premium) | € 50 – 80 | Groot ras, actieve hond |
| Verzekering | € 30 – 55 | Gemiddelde premie |
| Preventieve zorg | € 20 – 35 | Medicijngevoeligheid: informeer dierenarts |
| Vachtverzorging | € 5 – 10 | Af en toe borstelen, dagelijks in de rui |
| Overig (speelgoed, etc.) | € 10 – 20 | Stevig speelgoed, hij kan slopen |
| Totaal geschat | € 115 – 200 | Exclusief onverwachte dierenartskosten |
De aanschafprijs via de NVSWH ligt rond de € 1.500 – € 2.000. De fokkerij is uniek georganiseerd: de rasvereniging bepaalt mede welke reu met welke teef wordt gecombineerd, vanwege de kleine populatie. Elke Saarlooswolfhond is kostbaar voor het voortbestaan van het ras. Er is ook een tweede rasvereniging, de AVLS. Koop in beide gevallen alleen bij fokkers die aantoonbaar gezondheids- en karaktertesten uitvoeren.
Gezondheid: primitief en robuust, maar niet zonder risico’s
De Saarlooswolfhond is een relatief gezond ras met een voor een groot ras uitzonderlijke levensverwachting. 14 jaar is geen uitzondering. Maar de kleine populatie brengt risico’s met zich mee: de genenpool is beperkt en vruchtbaarheidsproblemen komen voor als gevolg van inteelt.
Gemiddeld risico
Verhoogd risico
Gemiddeld risico
Gemiddeld risico
Laag risico
Overzicht: Voor- en Nadelen
✦ Voordelen
- Ongelooflijk loyaal en aanhankelijk naar zijn eigen mensen
- Geen greintje agressie, betrouwbaar met kinderen
- Prachtig, imposant uiterlijk
- Relatief gezond met uitzonderlijk lange levensverwachting
- Uniek Nederlands ras met actieve rasvereniging
- Onderhoudsarme, zelfreinigende vacht
- Rustig in huis als hij voldoende beweegt
✦ Nadelen
- Absoluut niet voor beginners
- Extreem terughoudend naar vreemden
- Gehoorzaamt alleen als hij dat zelf wil
- Sterk jachtinstinct, niet te trainen, alleen te managen
- Kan niet alleen zijn, heeft zijn roedel nodig
- Ongeschikt als waakhond (vluchtinstinct)
- Kleine populatie, lange wachttijden voor een pup
- Standaard hondentraining werkt niet
De eerlijke vraag
De vraag is niet of de Saarlooswolfhond een goede hond is. De vraag is of jij een goede eigenaar bent voor een Saarlooswolfhond. Dit ras vraagt meer van jou dan van zichzelf. Als je eerlijk kunt antwoorden op het volgende, is dit misschien jouw hond:
- Je hebt serieuze ervaring met honden en begrijpt wolfsachtig gedrag
- Je kunt accepteren dat gehoorzaamheid bij dit ras op vrijwillige basis is
- Je bent overdag thuis of kunt opvang regelen (dit ras kan niet alleen)
- Je hebt geduld voor twee jaar intensieve socialisatie
- Je woont niet in een drukke stad zonder natuur in de buurt
- Je koopt uitsluitend via de rasvereniging en accepteert de wachttijd
- Je bezoekt eerst een clubdag en ontmoet het ras in levenden lijve
- Je bent bereid om je leven aan te passen aan de hond, niet andersom